| บทคัดย่อ |
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) วิเคราะห์สถานการณ์และถอดบทเรียนการจัดการขยะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่อำเภอตอนเหนือของจังหวัดเพชรบูรณ์ และ (2) สังเคราะห์ร่างรูปแบบการจัดการขยะมูลฝอยที่เหมาะสมกับบริบทพื้นที่ ใช้การวิจัยแบบผสมผสานโดยเน้นการวิเคราะห์เชิงคุณภาพ ครอบคลุมองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 40 แห่ง ในอำเภอหล่มสัก หล่มเก่า น้ำหนาว และเขาค้อ รวบรวมข้อมูลจากเอกสารและข้อมูลทุติยภูมิ การสำรวจภาคสนาม และแบบสอบถามผู้บริหารหรือเจ้าหน้าที่ วิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนา การวิเคราะห์เนื้อหา การตรวจสอบสามเส้า และการเปรียบเทียบระหว่างพื้นที่ ผลการศึกษาพบว่า พื้นที่ศึกษามีประชากรรวมประมาณ 278,268 คน และมีขยะประมาณ 285.27 ตันต่อวัน โดยอำเภอหล่มสักมีปริมาณสูงที่สุด 159.03 ตันต่อวัน หรือร้อยละ 55.75 ระบบการจัดการขยะให้ความสำคัญกับการบริหารจัดการและการมีส่วนร่วม แต่ยังมีข้อจำกัดด้านระบบกำจัดปลายทาง ผลแบบสอบถามพบว่า ร้อยละ 75.0 มีรถเก็บขยะ ร้อยละ 65.0 จัดเก็บและขนส่งเอง ร้อยละ 42.5 ใช้การฝังกลบแบบไม่ถูกสุขลักษณะ และร้อยละ 30.0 ไม่มีระบบกำจัดในพื้นที่ อุปสรรคสำคัญ ได้แก่ งบประมาณและอุปกรณ์/เครื่องมือ ร้อยละ 72.5 รองลงมาคือสภาพพื้นที่ ร้อยละ 50.0 ขณะที่แนวทางที่ได้รับการสนับสนุนสูง ได้แก่ การส่งเสริมความรู้และการมีส่วนร่วมของประชาชน ร้อยละ 100 การลดและคัดแยกต้นทาง ร้อยละ 92.5 และการพัฒนานโยบาย งบประมาณ และบุคลากร ร้อยละ 90.0 ผลการสังเคราะห์นำไปสู่รูปแบบการจัดการขยะ 7 องค์ประกอบ ได้แก่ (1) นโยบาย กฎหมาย และข้อมูล (2) การลดและคัดแยกต้นทาง (3) การเก็บรวบรวมและขนส่ง (4) การนำกลับมาใช้ประโยชน์ (5) การกำจัดและการส่งต่อ (6) การมีส่วนร่วมและเครือข่าย และ (7) งบประมาณ บุคลากร และการติดตามประเมินผล โดยปรับมาตรการให้เหมาะสมกับบริบทของแต่ละพื้นที่
This study aimed to (1) analyze the current situation and derive lessons learned from solid waste management practices of local administrative organizations in the northern districts of Phetchabun Province, and (2) synthesize a draft solid waste management model appropriate to different local contexts. A mixed-methods approach was employed, with qualitative analysis as the primary component. The study covered 40 local administrative organizations in Lom Sak, Lom Kao, Nam Nao, and Khao Kho districts. Data were collected from secondary data and official documents, field surveys and observations, and questionnaires completed by administrators or personnel responsible for solid waste management. The data were analyzed using descriptive statistics, content analysis, data triangulation, within-case analysis, and cross-case comparison.The results showed that the study area had a total population of approximately 278,268 and generated an estimated 285.27 tons of solid waste per day. Lom Sak District generated the largest amount, at 159.03 tons per day, accounting for 55.75% of the total. Overall, local solid waste management placed considerable emphasis on administrative management and public participation; however, limitations remained in final disposal systems. Questionnaire results indicated that 75.0% of the organizations had waste collection vehicles, 65.0% managed waste collection and transportation independently, 42.5% used unsanitary landfill disposal, and 30.0% had no disposal system within their jurisdiction. The most frequently reported barriers were insufficient budgets and equipment/tools, both at 72.5%, followed by geographical conditions at 50.0%. The most strongly supported development approaches were promoting public knowledge and participation (100%), waste reduction and source separation (92.5%), and strengthening policies, budgets, and personnel capacity (90.0%). The synthesis resulted in a draft solid waste management model comprising seven key components: (1) policies, regulations, and data systems; (2) waste reduction and source separation; (3) waste collection and transportation; (4) waste recovery and utilization; (5) disposal and waste transfer systems; (6) participation and stakeholder networks; and (7) budgeting, personnel, and monitoring and evaluation. The proposed measures should be adapted to the specific contexts and capacities of individual local areas.
|
|---|
| คำสำคัญ |
ขยะมูลฝอย,การจัดการขยะ,องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น,การคัดแยกขยะ,จังหวัดเพชรบูรณ์,solid waste,solid waste management,local administrative organizations,waste separation,Phetchabun Province
|
|---|
