| บทคัดย่อ |
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสารสำคัญ องค์ประกอบทางเคมี และฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของสารสกัดใบมะขาม (Tamarindus indica L.) ทั้ง 3 สายพันธุ์นิยมปลูกในพื้นที่จังหวัดเพชรบูรณ์ ได้แก่ พันธุ์ศรีชมภู พันธุ์เปรี้ยวฝักยาว และพันธุ์สีทอง รวมถึงพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ต้นแบบครีมอาบน้ำสมุนไพรจากสารสกัดใบมะขาม โดยสกัดด้วยเอทานอล ผลการวิเคราะห์พบว่าสารสกัดพันธุ์ศรีชมภูมีปริมาณสารฟีนอลิกรวมเท่ากับ 346.60±0.40 มิลลิกรัมสมมูลกรดแกลลิกต่อกรัมสารสกัด รองลงมาคือพันธุ์เปรี้ยวฝักยาว 334.66±4.77 และพันธุ์สีทอง 327.69±0.39 ตามลำดับ ขณะที่สารสกัดพันธุ์ศรีชมภูมีปริมาณฟลาโวนอยด์รวมเท่ากับ 704.60±0.58 รองลงมา 626.02±1.04 และ 559.82±1.15 มิลลิกรัมสมมูลเควอซิทินต่อกรัมสารสกัด ตามลำดับ การวิเคราะห์ด้วยเทคนิคโครมาโทกราฟีของเหลวสมรรถนะสูง (HPLC) ตรวจพบสารสำคัญ ได้แก่ Gallic acid ในปริมาณ 88.23 รองลงมา 57.33 และ 32.99 ไมโครกรัมต่อกรัมสารสกัด ตามลำดับ และ Quercetin ในปริมาณ 82.38 รองลงมา 39.07 และ 32.80 ไมโครกรัมต่อกรัมสารสกัด ตามลำดับ การทดสอบฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระพบว่าสารสกัดมีค่า FRAP เท่ากับ 203.98±0.12 รองลงมา 166.21±0.12 และ 157.37±0.12 มิลลิกรัมสมมูลโทรลอกซ์ต่อกรัมสารสกัด ตามลำดับ และ DPPH เท่ากับ 159.93±0.22 รองลงมา 141.57±0.99 และ 130.65±0.21 มิลลิกรัมสมมูลโทรลอกซ์ต่อกรัมสารสกัด ตามลำดับ นอกจากนี้ค่าความเข้มข้นที่สามารถยับยั้งอนุมูลอิสระได้ร้อยละ 50 (IC50) เท่ากับ 0.31, 0.33 และ 0.39 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร ตามลำดับ โดยสารสกัดที่มีค่า IC50 ต่ำกว่าแสดงถึงศักยภาพในการต้านอนุมูลอิสระที่สูงกว่า จึงชี้ให้เห็นว่าสารสกัดจากใบมะขามพันธุ์ศรีชมภูมีประสิทธิภาพในการต้านอนุมูลอิสระดีที่สุด สอดคล้องกับผลตรวจวิเคราะห์ปริมาณฟีนอลิก ฟลาโวนอยด์ รวมถึงสารสำคัญ Gallic acid และ Quercetin ที่พบในระดับที่สูง สรุปได้ว่าสารสกัดจากใบมะขามพันธุ์ศรีชมภูมีศักยภาพสูงในการเป็นแหล่งสารต้านอนุมูลอิสระจากธรรมชาติ และเหมาะสมแก่การนำไปพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ต้นแบบครีมอาบน้ำสมุนไพร เพื่อเพิ่มมูลค่าให้กับพืชสมุนไพรในท้องถิ่นและสามารถต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์เชิงพาณิชย์
This study aimed to investigate the major bioactive compounds, chemical constituents, and antioxidant activities of leaf extracts obtained from three cultivars of Tamarindus indica L. commonly cultivated in Phetchabun Province, Thailand, namely Sri Chomphu, Priao Fak Yao, and Si Thong, as well as to develop a prototype herbal shower cream containing tamarind leaf extract. The leaves were extracted using ethanol as the extraction solvent. The results revealed that the Sri Chomphu cultivar exhibited the highest total phenolic content 346.60 ± 0.40 mg gallic acid equivalent (GAE)/g extract), followed by Priao Fak Yao 334.66 ± 4.77 mg GAE/g extract and Si Thong 327.69 ± 0.39 mg GAE/g extract. Similarly, the highest total flavonoid content was observed in the Sri Chomphu cultivar 704.60 ± 0.58 mg quercetin equivalent (QE)/g extract, followed by Priao Fak Yao 626.02 ± 1.04 mg QE/g extract and Si Thong 559.82 ± 1.15 mg QE/g extract. High-performance liquid chromatography (HPLC) analysis identified gallic acid at concentrations of 88.23, 57.33, and 32.99 μg/g extract, respectively, while quercetin contents were 82.38, 39.07, and 32.80 ?g/g extract, respectively.
The antioxidant activities of the extracts were evaluated using the ferric reducing antioxidant power (FRAP) assay and the DPPH radical scavenging assay. The FRAP values were 203.98 ± 0.12, 166.21 ± 0.12, and 157.37 ± 0.12 mg Trolox equivalent (TE)/g extract for the Sri Chomphu, Priao Fak Yao, and Si Thong cultivars, respectively. Likewise, the DPPH assay demonstrated antioxidant capacities of 159.93 ± 0.22, 141.57 ± 0.99, and 130.65 ± 0.21 mg TE/g extract, respectively. Furthermore, the half-maximal inhibitory concentration (IC50) values were 0.31, 0.33, and 0.39 μg/mL, respectively. A lower IC50 value indicates a greater antioxidant capacity because a smaller amount of extract is required to scavenge 50% of DPPH free radicals. Accordingly, the Sri Chomphu cultivar exhibited the strongest antioxidant activity among the three cultivars. This finding was consistent with its higher levels of total phenolic compounds, total flavonoids, gallic acid, and quercetin, suggesting a close association between phytochemical composition and antioxidant potential.
Overall, the findings demonstrate that the Sri Chomphu cultivar is a promising natural source of antioxidant compounds and is an appropriate candidate for the development of a prototype herbal shower cream. This study provides scientific evidence supporting the utilization of tamarind leaf extract as a functional ingredient in herbal cosmetic formulations, contributing to the value-added utilization of local medicinal plant resources and facilitating their further development into commercially viable natural cosmetic products.
|
|---|
| คำสำคัญ |
ใบมะขาม,สารสำคัญ,ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ,สารฟลาโวนอยด์,Tamarind leaves,Active compounds,Antioxidant activity,Flavonoids
|
|---|
