| บทคัดย่อ |
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิธีและสภาวะการสกัดที่มีผลต่อปริมาณสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพ และความสามารถในการต้านอนุมูลอิสระของสารสกัดจากกระชายดำ (Kaempferia parviflora Wall. ex Baker) พันธุ์พื้นเมืองที่ปลูกในพื้นที่ตำบลเข็กน้อย อำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์ และเพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์บำรุงผิวจากสารสกัดกระชายดำ ศึกษาการสกัดด้วยวิธีซอกห์เลต โดยใช้ตัวทำละลาย 5 ชนิด ได้แก่ เอทานอล เอทิลอะซีเตต อะซีโตน ไดคลอโรมีเทน และเฮกเซน และศึกษาการสกัดด้วยคลื่นอัลตราโซนิกแบบโพรบ โดยใช้เอทานอลร้อยละ 95 ที่อุณหภูมิ 40 °C กำลัง 160 W ความถี่ 40 kHz เป็นเวลา 15, 30 และ 45 นาที วิเคราะห์ปริมาณสารฟีนอลิกรวม (TPC) ปริมาณฟลาโวนอยด์รวม (TFC) ความสามารถในการต้านอนุมูลอิสระด้วยวิธี DPPH, ABTS และ FRAP และวิเคราะห์ 5,7-dimethoxyflavone (DMF) ด้วย HPLC-DAD ผลการศึกษาพบว่าการสกัดด้วยซอกห์เลตโดยใช้เอทานอลให้ร้อยละผลผลิตสูงที่สุดเท่ากับ 9.99 ขณะที่การสกัดด้วยคลื่นอัลตราโซนิก 15 นาที ให้ร้อยละผลผลิตสูงที่สุดเท่ากับ 13.93 ในกลุ่ม UAE สารสกัดเอทานอลจากซอกห์เลตมี TPC สูงที่สุด 61.36 ± 0.22 mg GAE/g extract ส่วนอะซีโตนมี TFC สูงที่สุด 95.95 ± 1.30 mg CE/g extract สำหรับ UAE การสกัด 45 นาทีให้ TPC, TFC และ FRAP สูงที่สุด เท่ากับ 65.78 ± 0.15 mg GAE/g extract, 78.54 ± 0.35 mg CE/g extract และ 0.40 ± 2.71 mg TE/g extract ตามลำดับ ขณะที่การสกัด 15 นาทีให้ค่า DPPH และ ABTS สูงที่สุดในกลุ่ม UAE เท่ากับ 41.11 ± 0.04 และ 59.19 ± 0.09 mg TE/g extract ตามลำดับ การวิเคราะห์ HPLC-DAD พบว่าสารสกัดไดคลอโรมีเทนมีปริมาณ DMF สูงที่สุด 267.79 ± 2.09 mg/g extract เมื่อพิจารณาผลการวิเคราะห์โดยรวมร่วมกับความเหมาะสมของตัวทำละลาย จึงคัดเลือกสารสกัดเอทานอลสำหรับพัฒนาผลิตภัณฑ์บำรุงผิว สามารถพัฒนาผลิตภัณฑ์ต้นแบบได้ 3 รูปแบบ ได้แก่ โลชั่น เอสเซนส์ และสลีปปิ้งมาส์ก ซึ่งมีค่า pH หลังการเตรียม 24 ชั่วโมง เท่ากับ 6.23 ± 0.03, 5.59 ± 0.11 และ 4.53 ± 0.02 ตามลำดับ ผลการประเมินความพึงพอใจจากผู้ประเมิน 16 คน พบว่าผลิตภัณฑ์ทั้ง 3 รูปแบบได้รับความพึงพอใจโดยรวมในระดับมากที่สุด โดยเอสเซนส์มีค่าเฉลี่ยรวมสูงที่สุดเท่ากับ 4.69 ± 0.08 รองลงมาคือโลชั่น 4.51 ± 0.16 และสลีปปิ้งมาส์ก 4.46 ± 0.18 ตามลำดับ ผลการศึกษานี้แสดงให้เห็นว่าวิธีและสภาวะการสกัดมีผลต่อองค์ประกอบและสมบัติต้านอนุมูลอิสระของสารสกัดกระชายดำ และสารสกัดเอทานอลมีศักยภาพสำหรับนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์บำรุงผิวต้นแบบ
This study investigated the effects of extraction methods and conditions on bioactive constituents and antioxidant capacity of black ginger (Kaempferia parviflora Wall. ex Baker) grown in Khek Noi Subdistrict, Khao Kho District, Phetchabun Province, and developed prototype skincare products. Soxhlet extraction was performed using ethanol, ethyl acetate, acetone, dichloromethane, and hexane. Probe-type ultrasound-assisted extraction (UAE) was conducted with 95% ethanol at 40 °C, 160 W, and 40 kHz for 15, 30, and 45 min. Total phenolic content (TPC), total flavonoid content (TFC), DPPH, ABTS, FRAP, and 5,7-dimethoxyflavone (DMF) by HPLC-DAD were evaluated. Ethanol gave the highest Soxhlet yield (9.99%), whereas 15-min UAE gave the highest UAE yield (13.93%). The Soxhlet ethanol extract had the highest TPC (61.36 ± 0.22 mg GAE/g extract), while acetone had the highest TFC (95.95 ± 1.30 mg CE/g extract). Within the UAE group, 45 min gave the highest TPC, TFC, and FRAP values (65.78 ± 0.15 mg GAE/g extract, 78.54 ± 0.35 mg CE/g extract, and 140.40 ± 2.71 mg TE/g extract, respectively), whereas 15 min gave the highest DPPH and ABTS values (41.11 ± 0.04 and 59.19 ± 0.09 mg TE/g extract). Dichloromethane contained the highest DMF content (267.79 ± 2.09 mg/g extract). Considering the overall analytical results and solvent suitability for product application, the ethanol extract was selected to formulate lotion, essence, and sleeping mask prototypes. Their pH values after 24 h were 6.23 ± 0.03, 5.59 ± 0.11, and 4.53 ± 0.02, respectively. All products received the highest level of satisfaction from 16 evaluators, with overall mean scores of 4.69 ± 0.08, 4.51 ± 0.16, and 4.46 ± 0.18, respectively. These findings support the potential use of ethanol-extracted black ginger in prototype skincare products.
|
|---|
| คำสำคัญ |
กระชายดำ,การสกัดแบบซอกห์เลต,การสกัดด้วยคลื่นอัลตราโซนิก,เมทอกซีฟลาโวน,ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ,ผลิตภัณฑ์บำรุงผิว,Kaempferia parviflora,Soxhlet extraction,ultrasound-assisted extraction,methoxyflavones,antioxidant capacity,skincare products
|
|---|
