| บทคัดย่อ |
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของวิธีการชักนำการออกดอกของต้นมะขามหวานภายหลังการตัดแต่งกิ่งต้นเตี้ย เพื่อเป็นข้อมูลสำหรับยกระดับศักยภาพการผลิตของเกษตรกรผู้ปลูกมะขามหวานในจังหวัดเพชรบูรณ์ วางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ (Completely Randomized Design: CRD) ประกอบด้วย 6 สิ่งทดลอง จำนวน 3 ซ้ำ ซ้ำละ 1 ต้น รวมทั้งหมด 18 ต้น ได้แก่ 1) ไม่พ่นสารหรือชุดควบคุม 2) พ่นปุ๋ยโมโนโพแทสเซียมฟอสเฟต สูตร 0-52-34 3) พ่นปุ๋ยโมโนโพแทสเซียมฟอสเฟตร่วมกับโพแทสเซียมคลอเรต 4) พ่นปุ๋ยโมโนโพแทสเซียมฟอสเฟตร่วมกับสารเร่งการออกดอกของมะขามทางการค้า 5) พ่นปุ๋ยโมโนโพแทสเซียมฟอสเฟตร่วมกับโซเดียมคลอเรต และ 6) พ่นปุ๋ยโมโนโพแทสเซียมฟอสเฟตร่วมกับแพคโคลบิวทราโซล บันทึกข้อมูลจำนวนดอกสะสมครั้งสุดท้าย จำนวนฝักสะสมครั้งสุดท้าย เปอร์เซ็นต์การติดฝัก เปอร์เซ็นต์การร่วงของดอก จำนวนฝักต่อตารางเมตร และลักษณะทรงพุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์ความแปรปรวน และเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยด้วยวิธี Duncan’s New Multiple Range Test โดยเลือกระดับนัยสำคัญให้สอดคล้องกับค่า Pr > F ของแต่ละตัวแปร
ผลการทดลองพบว่า จำนวนดอกสะสมครั้งสุดท้าย จำนวนฝักสะสมครั้งสุดท้าย เปอร์เซ็นต์การติดฝัก เปอร์เซ็นต์การร่วงของดอก และจำนวนฝักต่อตารางเมตรมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติระหว่างสิ่งทดลอง โดยสิ่งทดลองที่ 2 มีจำนวนดอกสะสมครั้งสุดท้ายสูงที่สุดเท่ากับ 708.67 ดอก ซึ่งไม่แตกต่างทางสถิติจากสิ่งทดลองที่ 1, 3 และ 6 แต่สูงกว่าสิ่งทดลองที่ 4 และ 5 ที่ระดับ 0.05 สำหรับจำนวนฝักสะสมครั้งสุดท้าย พบว่าสิ่งทดลองที่ 6 และ 3 มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุดในเชิงตัวเลขเท่ากับ 143.67 และ 140.00 ฝัก ตามลำดับ ขณะที่สิ่งทดลองที่ 5 มีค่าเฉลี่ยต่ำที่สุดเท่ากับ 34.00 ฝัก สิ่งทดลองที่ 6 มีเปอร์เซ็นต์การติดฝักสูงที่สุดเท่ากับ 33.67 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งสูงกว่าสิ่งทดลองที่ 1, 2 และ 5 แต่ไม่แตกต่างจากสิ่งทดลองที่ 3 และ 4 เมื่อเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยที่ระดับ 0.01 นอกจากนี้ สิ่งทดลองที่ 6 ยังมีเปอร์เซ็นต์การร่วงของดอกต่ำที่สุดเท่ากับ 66.33 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งต่ำกว่าสิ่งทดลองที่ 1, 2 และ 5 แต่ไม่แตกต่างจากสิ่งทดลองที่ 3 และ 4 ที่ระดับ 0.05 ส่วนจำนวนฝักต่อตารางเมตร พบว่าสิ่งทดลองที่ 3 มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุดเท่ากับ 1.393 ฝักต่อตารางเมตร ซึ่งไม่แตกต่างทางสถิติจากสิ่งทดลองที่ 1, 2 และ 6 แต่สูงกว่าสิ่งทดลองที่ 4 และ 5 ที่ระดับ 0.01
ผลการวิจัยแสดงให้เห็นว่า การใช้โมโนโพแทสเซียมฟอสเฟตร่วมกับโพแทสเซียมคลอเรตมีแนวโน้มส่งเสริมจำนวนฝักต่อหน่วยพื้นที่ทรงพุ่ม ขณะที่การใช้โมโนโพแทสเซียมฟอสเฟตร่วมกับแพคโคลบิวทราโซลมีแนวโน้มเพิ่มเปอร์เซ็นต์การติดฝักและลดการร่วงของดอก อย่างไรก็ตาม การออกดอกและการติดฝักของมะขามหวานภายหลังการตัดแต่งกิ่งต้นเตี้ยยังขึ้นอยู่กับความสมบูรณ์ของต้น สภาพอากาศ การผสมเกสร ลักษณะทรงพุ่ม และความแปรปรวนระหว่างต้น จึงควรดำเนินการทดลองซ้ำในหลายฤดูกาลและเพิ่มจำนวนซ้ำ เพื่อยืนยันประสิทธิผลก่อนนำไปประยุกต์ใช้ในแปลงเกษตรกร
This study aimed to investigate the effects of flowering induction methods on sweet tamarind (Tamarindus indica L.) trees following low-canopy pruning and to provide information for enhancing the production capacity of sweet tamarind growers in Phetchabun Province, Thailand. The experiment was arranged in a Completely Randomized Design (CRD) with six treatments and three replications, using one tree per replication, for a total of 18 trees. The treatments consisted of: (1) no foliar application as the control; (2) foliar application of monopotassium phosphate (0-52-34); (3) monopotassium phosphate combined with potassium chlorate; (4) monopotassium phosphate combined with a commercial flowering stimulant for tamarind; (5) monopotassium phosphate combined with sodium chlorate; and (6) monopotassium phosphate combined with paclobutrazol. Data were collected on the final cumulative number of flowers, final cumulative number of pods, percentage of fruit set, percentage of flower drop, number of pods per square meter, and canopy characteristics. The data were subjected to analysis of variance, and treatment means were compared using Duncan’s New Multiple Range Test at significance levels determined according to the Pr > F value of each variable.
The results showed statistically significant differences among treatments in the final cumulative number of flowers, final cumulative number of pods, percentage of fruit set, percentage of flower drop, and number of pods per square meter. Treatment 2 produced the highest final cumulative number of flowers, with an average of 708.67 flowers. This value was not significantly different from those of treatments 1, 3, and 6, but was significantly higher than those of treatments 4 and 5 at the 0.05 level. The highest numerical values for the final cumulative number of pods were obtained from treatments 6 and 3, with averages of 143.67 and 140.00 pods, respectively, whereas treatment 5 produced the lowest average of 34.00 pods. Treatment 6 produced the highest fruit set percentage of 33.67%. This value was significantly higher than those of treatments 1, 2, and 5, but was not significantly different from those of treatments 3 and 4 at the 0.01 level. Treatment 6 also had the lowest flower drop percentage of 66.33%, which was significantly lower than those of treatments 1, 2, and 5, but was not significantly different from those of treatments 3 and 4 at the 0.05 level. Regarding the number of pods per square meter, treatment 3 produced the highest average of 1.393 pods/m?. This value was not significantly different from those of treatments 1, 2, and 6, but was significantly higher than those of treatments 4 and 5 at the 0.01 level.
The findings indicate that monopotassium phosphate combined with potassium chlorate tended to promote pod production per unit of canopy area, whereas monopotassium phosphate combined with paclobutrazol tended to increase fruit set and reduce flower drop. Nevertheless, flowering and pod development in low-pruned sweet tamarind trees were also influenced by tree vigor, weather conditions, pollination, canopy characteristics, and tree-to-tree variation under field conditions. Therefore, repeated trials across several production seasons with a greater number of replications are recommended to confirm the effectiveness of these treatments before their application in commercial orchards.
|
|---|
| คำสำคัญ |
มะขามหวาน,การชักนำการออกดอก,การตัดแต่งกิ่งต้นเตี้ย,แพคโคลบิวทราโซล,โพแทสเซียมคลอเรต,sweet tamarind,flowering induction,low-canopy pruning,paclobutrazol,potassium chlorate
|
|---|
