| บทคัดย่อ |
การวิจัยครั้งนี้ เป็นการวิจัย เชิงคุณ ภาพ (Qualitative Research) และเชิงปริมาณ (Quantitative Research) โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาผลิตภัณฑ์จากทุนทางวัฒนธรรมพื้นที่อุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพในจังหวัดเพชรบูรณ์ 2) ประเมินคุณภาพของต้นแบบผลิตภัณฑ์จากทุนทางวัฒนธรรมพื้นที่อุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพในจังหวัดเพชรบูรณ์ 3) ประเมินความพึงพอใจของต้นแบบผลิตภัณฑ์จากทุนทางวัฒนธรรมพื้นที่อุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพในจังหวัดเพชรบูรณ์โดยกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ คือ ผู้นำชุมชน ประชาชนในชุมชน ผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น บุคลากรขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น กลุ่มผู้ประกอบจำหน่ายผลิตภัณฑ์ในพื้นที่อุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพ กลุ่มลูกค้าที่มาซื้อผลิตภัณฑ์ต้นแบบ และนักท่องเที่ยวในพื้นที่อุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพ ซึ่งได้มาจากการสุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่แบบสัมภาษณ์ แบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิจัย คือ ค่าเฉลี่ย ( X̄ ) และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.)
ผลการวิจัยพบว่า (1) อุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพถือเป็นแหล่งทุนทางวัฒนธรรมที่มีศักยภาพสูง ทั้งในด้านประวัติศาสตร์ ศิลปกรรม และวิถีชีวิตชุมชน ผลิตภัณฑ์มีความหลากหลายสอดรับกับเอกลักษณ์และวัฒนธรรมของชุมชนพื้นที่อุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพทั้งผลิตภัณฑ์ประเภทอาหาร และผลิตภัณฑ์ของที่ระลึกประเภทประดับตกแต่งเพื่อความสวยงาม การพัฒนาต้นแบบผลิตภัณฑ์จาก ทุนทางวัฒนธรรมพื้นที่อุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพในจังหวัดเพชรบูรณ์ประกอบด้วย ขนมข้าวโปงดำ เป็นอาหารท้องถิ่นที่สะท้อนให้เห็นถึงการแปรรูปข้าวเหนียวนำมาตำหรือโขลกจนเหนียวนุ่ม ผสมวัตถุดิบธรรมชาติ เช่น งาดำที่โดดเด่นด้านอัตลักษณ์วัฒนธรรมของชุมชนและน้ำตาลปี๊บ รสชาติหอมหวานเหนียวหนึบ ขนมดาดกระทะ เป็นขนมพื้นบ้านที่มีกรรมวิธีการทำผิวหน้าโดยนำแป้งที่ผสมจากวัตถุดิบพื้นถิ่น เช่น แป้งข้าวเจ้าจากข้าวสารแช่น้ำแล้วนำมาโม่ใส่ กะทิ เกลือ คนให้เป็นเนื้อเดียวกัน เทลงบนกระทะร้อนเกลี่ยให้เป็นแผ่นบางให้แป้งสุกจนเกิดลักษณะกรอบหรือเหนียวนุ่ม รสชาติหอมหวานเล็กน้อยคล้ายขนมครก แกงอีเหี่ยว เป็นแกงพื้นบ้านทำจากหน่อไม้สดนำมาสับเป็นเส้นแล้วตากแห้งจนเหี่ยว ใส่พริกแกงคล้ายแกงหน่อไม้แต่มีความเข้มข้นกว่า รสชาติเผ็ดเค็มนำ หอมใบแมงลัก รูปปั้นคนแคระจากปูนปลาสเตอร์รูปนูนต่ำการหล่อรูปปั้นคนแคระจากปูนปลาสเตอร์รูปนูนต่ำเป็นงานใช้แม่พิมพ์ก่อนที่จะเป็น “คนแคระ” ทำจากปูนปลาสเตรอร์ มีลักษณะนูน รูปร่างคนแคละแตกต่างกันไปตามการออกแบบแม่พิมพ์ และ เสื้อที่ระลึกด้วยการประคบสีอะคริลิค รูปคนแคระเมืองโบราณศรีเทพ เป็นเสื้อที่ใช้เทคนิค “การประคบสี” ผ่านแผ่นฉลุล “รูปคนแคระเมืองโบราณศรีเทพ” (2) การประเมินคุณภาพของต้นแบบผลิตภัณฑ์จากทุนทางวัฒนธรรมพื้นที่อุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพในจังหวัดเพชรบูรณ์ พบว่าในภาพรวมผลิตภัณฑ์มีความเหมาะสมอยู่ในระดับมาก ( X̄ = 4.38, S.D. = 0.707) เมื่อพิจารณาเป็นรายข้อพบว่าผลิตภัณฑ์เหล่านี้สะท้อนอัตลักษณ์วัฒนธรรมของพื้นที่ได้ชัดเจน และผลิตภัณฑ์จากทุนทางวัฒนธรรมของพื้นที่ศรีเทพมีเอกลักษณ์โดดเด่น ผลการประเมินคุณภาพต้นแบบผลิตภัณฑ์จากทุนทางวัฒนธรรมพื้นที่อุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพในจังหวัดเพชรบูรณ์ โดยมีเนื้อหาการประเมินครอบคลุมตามกรอบ 3 ด้านคือ (1) ปัจจัยคุณภาพเกี่ยวกับปริมาณ (2) ปัจจัยคุณภาพซ่อนเร้น และ (3) ปัจจัยคุณภาพทางด้านประสาทสัมผัส พบว่าผลิตภัณฑ์รูปปั้นคนแคระจากปูนปลาสเตอร์รูปนูนต่ำผลิตภัณฑ์เสื้อที่ระลึกด้วยการประคบสีอะคริลิครูปคนแคระเมืองโบราญศรีเทพ ผลิตภัณฑ์ขนมข้าวโปงดำ ผลิตภัณฑ์ขนมดาดกระทะ และผลิตภัณฑ์แกงอีเหี่ยว ในภาพรวมมีคุณภาพอยู่ในระดับมาก ( X̄ = 4.25, S.D. = 0.535) (3) การประเมินความพึงพอใจของต้นแบบผลิตภัณฑ์จากทุนทางวัฒนธรรมพื้นที่อุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพในจังหวัดเพชรบูรณ์ พบว่าผู้ประกอบจำหน่ายผลิตภัณฑ์ในพื้นที่อุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพ และกลุ่มลูกค้าที่เป็นผู้บริโภค ที่มีต่อผลิตภัณฑ์จากทุนทางวัฒนธรรมพื้นที่อุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพในจังหวัดเพชรบูรณ์ มีความพึงพอใจต่อผลิตภัณฑ์ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก ( X̄ = 4.35, S.D. = 0.714) สินค้าที่เป็นเอกลักษณ์ของท้องถิ่นนักท่องเที่ยวในพื้นที่อุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพ มีความพึงพอใจต่อผลิตภัณฑ์ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก และเมื่อแยกเป็นประเด็น พบว่า สินค้าที่เป็นเอกลักษณ์ของท้องถิ่น มีความพึงพอใจอยู่ในระดับมาก รองลงมาเป็นการดึงดูดความสนใจจากการออกแบบ และขนาด รูปร่าง และน้ำหนักมีความพึงพอใจอยู่ในระดับมาก
This research is a mixed-methods research, integrating qualitative and quantitative approaches. The objectives were: (1) to develop products from the cultural capital of the Si Thep Historical Park Area in Phetchabun Province; (2) to evaluate the quality of the product prototypes; and (3) to evaluate customer satisfaction with the product prototypes. Participants were selected using purposive sampling, consisting of community leaders, local residents, local government administrators and personnel, entrepreneurs involved in the production and sale of products in the Si Thep Historical Park Area, customers who purchased the prototype products, and tourists. The research instruments were semi-structured interview guides and questionnaires. The quantitative data were analyzed using descriptive statistics, including the mean (M) and standard deviation (SD).
The findings are as follows. (1) Si Thep Historical Park is an area with high cultural capital, including its history, art, and local way of life. The products developed from the cultural capital were diverse and reflected the identity and culture of the local community, including both local food and souvenir products. The product prototypes included: Khao Pong Dam, a local snack made from glutinous rice that is pounded until soft and sticky, mixed with natural ingredients such as black sesame seeds and palm sugar, with a sweet, fragrant, and chewy taste; Khanom Dad Kratha, a traditional local dessert made from rice flour prepared from soaked rice, mixed with coconut milk and salt, then spread into a thin layer on a hot pan until it becomes crispy or slightly chewy, with a mildly sweet flavor similar to Thai coconut pancakes; Kaeng I Hiao, a traditional curry made from fresh bamboo shoots that are shredded and dried before being cooked with curry paste, similar to bamboo shoot curry but richer in flavor, with a spicy and salty taste and the aroma of lemon basil; low-relief plaster dwarf sculptures, made by casting plaster in molds, with each sculpture having a unique design and representing the ancient dwarf figures of Si Thep; and souvenir T-shirts with acrylic stamping of the Si Thep ancient dwarf motif, produced using an acrylic stamping technique with a stencil featuring the ancient dwarf image of Si Thep. (2) The evaluation of the quality of the product prototypes revealed a high level of overall quality (M = 4.38, SD = 0.707), indicating that the products clearly reflected the cultural identity and distinctive characteristics of Si Thep. The evaluation covered three aspects: (1) quantitative quality factors, (2) hidden quality factors, and (3) sensory quality factors. The low-relief plaster dwarf sculptures, souvenir T-shirts with acrylic stamping of the ancient dwarf motif of SiThep, Khao Pong Dam, Khanom Dad Kratha, and Kaeng I Hiao were of high overall quality (M = 4.25, SD = 0.535). (3) The evaluation of customer satisfaction with the product prototypes showed a high level of overall satisfaction (M = 4.35, SD = 0.714) among sellers and buyers of the products. Tourists visiting the Si Thep Historical Park Area also reported a high level of overall satisfaction. The most satisfactory aspects of the products were their local uniqueness, attractive design, as well as their size, shape, and weight.
|
|---|
