| บทคัดย่อ |
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อติดตามเฝ้าระวังคุณภาพน้ำโดยใช้สัตว์หน้าดินเป็นดัชนีทางชีวภาพ และจัดทำคู่มือสำหรับชุมชน พื้นที่ศึกษาคือ ลำน้ำห้วยกะโปะ ชุมชนห้วยกะโปะ จังหวัดเพชรบูรณ์ ซึ่งเป็นพื้นที่ต้นน้ำที่อาจได้รับผลกระทบจากกิจกรรมทางการเกษตร การดำเนินงานวิจัยประกอบด้วยการกำหนดจุดเก็บตัวอย่าง 5 จุดตลอดแนวลำน้ำห้วยกะโปะ จากนั้นเก็บรวบรวมตัวอย่างสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังหน้าดินในช่วงฤดูแล้ง (มีนาคม-พฤษภาคม) และฤดูฝน (มิถุนายน-กรกฎาคม) พ.ศ. 2567 แล้วจำแนกในระดับวงศ์ เพื่อนำมาวิเคราะห์คุณภาพน้ำโดยใช้ค่าคะแนน BMWP (Bio-Monitoring Working Party Score) และคำนวณหาค่าคะแนนเฉลี่ย (Average Score Per Taxa: ASPT) ผลการศึกษาพบว่า คุณภาพน้ำในลำน้ำห้วยกะโปะช่วงฤดูแล้งอยู่ในเกณฑ์ คุณภาพน้ำค่อนข้างดี โดยมีค่า ASPT เท่ากับ 5.25 ส่วนในฤดูฝนมีคุณภาพน้ำดี โดยมีค่า ASPT เท่ากับ 6.30 การศึกษานี้แสดงให้เห็นว่าการใช้ดัชนีทางชีวภาพเป็นวิธีที่สะดวกและมีประสิทธิภาพในการเฝ้าระวังคุณภาพน้ำ ประโยชน์ที่ได้รับคือชุมชนห้วยกะโปะจะมีคู่มือและสามารถเฝ้าระวังคุณภาพน้ำได้ด้วยตนเอง นำไปสู่การพึ่งพาตนเองในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำในชุมชนต่อไป
This research aimed to monitor water quality using benthic macroinvertebrates as bioindicators and to develop a manual for the local community. The study area was the Huai Kapo stream in the Huai Kapo community, Phetchabun Province, a watershed area potentially affected by agricultural activities. The research methodology involved establishing five sampling points along the stream. Benthic macroinvertebrate samples were collected during the dry season (March-May) and the rainy season (June-July) of 2024. The collected specimens were then identified to the family level to analyze water quality using the BMWP (Bio-Monitoring Working Party) Score and to calculate the ASPT (Average Score Per Taxon). The results revealed that the water quality of the Huai Kapo stream during the dry season was classified as "fairly good," with an ASPT value of 5.25. In the rainy season, the water quality improved to "good," with an ASPT value of 6.30. This study demonstrates that using bioindicators is a convenient and effective method for water quality monitoring. The primary benefit of this research is that the Huai Kapo community will have a manual and the capacity to monitor their own water quality, leading to self-reliance in the management of their water resources.
|
|---|
